Образование и инновационные исследования международный научно-методический журнал

BOʻLAJAK XONANDALARNING IJROCHILIK KOMPETENTLIGI TUSHUNCHASINING PEDAGOGIK MOHIYATI VA KOMPONENTLI TUZILMASI

Xomidov Sardorbek Xusanboy oʻgʻli — 2026-10-27

Maqolada boʻlajak xonandalarning ijrochilik kompetentligi tushunchasining pedagogik mohiyati ochib berilgan. “Xonanda”, “hofiz” va “ashulachi” atamalarining mazmuniy chegaralari aniqlanib, tadqiqotning subyekti sifatida “boʻlajak xonanda” toifasiga pedagogik taʼrif berilgan. Bilim — koʻnikma — malaka — mahorat — kompetentlik qatori tahlil qilinib, mahorat bilan kompetentlik oʻrtasidagi chegara tuzilma va oʻlchov predmeti boʻyicha belgilangan. Mavjud komponentli modellar (N.V.Vasilyeva, A.A.Xotentsev, Ma Syao, Du Sivey, X.T.Botirova) qiyosiy tahlil qilingan hamda ijrochilik kompetentligining anʼanaviy xonandalik amaliyotida shakllangan kasbiy sifatlar tizimidan oʻstirib chiqarilgan besh komponentli tuzilmasi — motivatsion-qadriyatli, bilim-nazariy, vokal-texnik, badiiy-interpretatsion va refleksiv-baholash komponentlari — asoslangan. Har bir komponent nazariy asosi va oʻlchanadigan koʻrsatkichi bilan taʼminlangan.

O‘ZBEKISTONDA DAVLAT EKOLOGIK SIYOSATINING TRANSFORMATSIYASI: TARIXIY BOSQICHLAR VA USTUVOR YO‘NALISHLAR (1991–2025)

Ma’rupova Parvina Muxammadjon qizi — 2026-10-27

Maqolada mustaqillikdan keyingi davrda O‘zbekistonda ekologik siyosatning mazmuni va boshqaruv usullarida yuz bergan o‘zgarishlar tarixiy ketma-ketlikda ko‘rib chiqiladi.
Tahlilning markazida uch masala turadi: mustaqil ekologik qonunchilik va institutlarning shakllanishi, 2000-yillarda amaliy hamda xalqaro hamkorlik mexanizmlarining kengayishi va 2017-yildan keyin ekologik vazifalarning iqtisodiy hamda strategik rejalashtirish bilan bog‘lanishi. Normativ-huquqiy hujjatlar va davlat strategiyalarini o‘zaro qiyoslash ekologik boshqaruvning vazifalari vaqt o‘tishi bilan kengayganini ko‘rsatadi. Muallif 1991–2000, 2001–
2016 va 2017–2025-yillarni shartli bosqichlar sifatida ajratib, ularning uzviyligi va farqli jihatlarini tahlil qiladi.

ТУРКИСТОН МИНТАҚАСИДА ИҚТИСОДИЙ ЖАРАЁНЛАРНИНГ МУСТАМЛАКАЧИЛИК ҲУСУСИЯТИ

Феруза Амонова — 2026-10-27

Ушбу мақолада 19-юзйилликнинг охири ва 20-юзйиллик бошларида Туркистон генерал-губернаторлиги, Бухоро амирлиги, Хива хонлигида пахта саноатини йил сайин ривожланишининг иқтисодий таъсири, мусткамлакачилар томонидан пахта экишни кучайтириш ва пахта майдонларини кенгайтиришнинг оқибатлари, империянинг Туркистон минтақасида иқтисодий соҳада олиб борган сиёсатининг иқтисодий-ижтимоий ҳаётга таъсири масалалари архив ҳужжатлари ва даврий матбуот материаллари асосида ёритилди.

BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING LIDERLIK SIFATLARI MAZMUNI VA TARKIBI

Sapayeva Umida Rustamovna — 2026-10-22

Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning liderlik sifatlari kasbiy pedagogik faoliyatga tayyorgarlik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi liderlik sifatlarining mazmunini aniqlashtirish va ularni rivojlantirish mexanizmini loyihalash uchun tarkibiy asos taklif etishdan iborat. Maqsadli tanlangan ilmiy manbalarning qiyosiy tahlili, tushunchalarni chegaralash va nazariy modellashtirish metodlaridan foydalanilgan. Tahlil asosida liderlikning motivatsion-qadriyatli, kognitiv, kommunikativ-tashkiliy hamda refleksiv-mas’uliyatli tarkibiy qismlari ajratilgan. Ularning har biri kuzatiladigan pedagogik harakatlar orqali izohlangan. Taklif etilgan tuzilma o‘quv topshiriqlarini rejalashtirish va baholash mezonlarini ishlab chiqishga xizmat qiladi. Maqoladagi tuzilma nazariy taklif bo‘lib, uning diagnostik yaroqliligi alohida empirik tekshiruvni talab etadi.

YASHIL ENERGETIKA TA’LIMI ORQALI EKOLOGIK SAVODXONLIKNI BOSHQARISH

Imomova Zilola Bobopirovna — 2026-10-27

Maqolada yashil energetika ta’limi vositasida talabalarning ekologik savodxonligini shakllantirish va boshqarishning pedagogik imkoniyatlari tahlil qilingan.
Ekologik savodxonlikning kognitiv, qadriyatli-motivatsion, amaliy-xulqiy va refleksiv-baholash komponentlari aniqlashtirilgan hamda ularni yashil energetika mazmuni bilan integratsiyalash mexanizmlari asoslangan. Yashil energetika ta’limining bilimni ekologik mas’uliyatli xulq-atvorga transformatsiya qilish imkoniyati yoritilgan.

MILLIY MUSIQA MEROSINING FALSAFIY-ESTETIK ILDIZLARI VA O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Ruziyev D.Yu. — 2026-10-12

Maqolada milliy musiqa merosining falsafiy-estetik ildizlari Sharq mutafakkirlarining qarashlari, tasavvuf falsafasi va xalqona hayot tarziga borib taqalib, uning asosiy xususiyatlari inson ruhiyatini poklash, koinot bilan uyg‘unlik va yuksak axloqiy-estetik tarbiyani ta’minlashdan iboratligi bayon etilgan. Jumladan, milliy musiqa merosining falsafiy-estetik ildizlari Forobiy, Ibn Sino, Jomiy, Safiuddin al-Urmaviy, Navoiy kabi mutafakkirlar ta’limotida yaqqol ko‘zga tashlanishiu, ular musiqani son, vaqt va fazo qonuniyatlari bilan bog‘lab, uni kosmik tartibotning in’ikosi deb qarashgan hamda talqin qilishgani izohlangan.

TA’LIM TASHKILOTLARI VA KORXONALAR O‘RTASIDAGI HAMKORLIKNI BAHOLASH VA MONITORING QILISHNING MENEJMENT TIZIMI

Mamedova Adilya Adilevna — 2026-10-27

Maqolada ta’lim tashkilotlari va korxonalar o‘rtasidagi hamkorlikni natijaga yo‘naltirilgan menejment tamoyillari asosida baholash va monitoring qilish metodikasi yoritilgan.
Hamkorlikni alohida tadbirlar yig‘indisi emas, aniq maqsad, kutiladigan natija, dalil va boshqaruv qaroriga ega bo‘lgan hamkorlik loyihalari portfeli sifatida boshqarish zarurati asoslangan. Hamkorlikning formal, operatsion, natijaviy va strategik yetuklik darajalari aniqlashtirilgan.

BO‘LAJAK PEDAGOGLARNING KOMMUNIKATIV KREATIVLIGINI RIVOJLANTIRISH: KONSEPTUAL MODEL, DIAGNOSTIKA VA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYA

Usmonova E’zozxon Faxriddin qizi — 2026-10-12

Mazkur maqolada bo‘lajak pedagoglarning kommunikativ kreativligini shakllantirish va rivojlantirish muammosi nazariy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Kreativlik va kommunikativ kompetensiyaning o‘zaro bog‘liqligi asosida “kommunikativ kreativlik” tushunchasining mualliflik talqini taklif etiladi. Kommunikativ kreativlik motivatsion, kognitiv, kreativ-operatsion, kommunikativ-emotsional va refleksiv komponentlardan tashkil topuvchi integrativ kasbiy-shaxsiy sifat sifatida konseptuallashtiriladi. Komponentlar bo‘yicha mezon va indikatorlar belgilanib, kommunikativ kreativlikning reproduktiv, adaptiv hamda kreativ-transformativ darajalari tavsiflanadi. Shuningdek, o‘z-o‘zini baholash, kreativ topshiriqlar, pedagogik keyslar, rolli vaziyatlar va refleksiv topshiriqlarni birlashtiruvchi kompleks diagnostik yondashuv hamda kommunikativ kreativlikni rivojlantirishning bosqichma-bosqich pedagogik texnologiyasi taklif etiladi. Maqolada empirik natijalar o‘ylab topilmaydi; modelning keyingi pilot va tajriba-sinov tadqiqotlarida validatsiya qilinishi zarurligi qayd etiladi.

CHET TILIDAN KASBIY KOMPETENSIYAGA: ESP TA’LIMINING INNOVATSION YONDASHUVLARI

Kadirxodjayeva Dilnoza Baxtiyor kizi — 2026-10-27

Chet tilini kasbiy yo‘naltirilgan holda o‘qitish, xususan, ESP (English for Specific Purposes) ta’limining nazariy-metodik asoslari hamda innovatsion yondashuvlari maqolamda keng ravishda yoritiladi. Zamonaviy ta’lim jarayonida talabalarning nafaqat lingvistik bilimlarini, balki kasbiy faoliyatda chet tilidan samarali foydalanish, real vaziyatlarda muloqotga kirishish va kasbiy kommunikativ kompetensiyani namoyon etish ko‘nikmalarini shakllantirish muhimligi
asoslanadi. Maqolamda kommunikativ va kompetensiyaviy yondashuvlar, raqamli ta’lim texnologiyalari, interaktiv metodlar, autentik materiallar, rolli o‘yinlar, loyiha metodlari hamda individual ta’lim yondashuvlarining ESP ta’limidagi imkoniyatlari tahlil qilinadi. ESP ta’limini zamonaviy pedagogik va raqamli vositalar bilan uyg‘unlashtirish talabalarning chet tilini real kasbiy muhitda qo‘llashga tayyorgarligini oshirishning muhim omili sifatida ko‘rib chiqiladi.

TA’LIMDA O‘QUV ANALITIKASI VA MA’LUMOTLARNI INTELLEKTUAL TAHLIL QILISH: MOHIYATI, FARQLARI VA O‘ZARO TO‘LDIRUVCHANLIGI

Murtazayev Baxtiyor Murtaza o‘g‘li — 2026-10-12

Ushbu maqolada ta’limda Data-Driven yondashuvning rivojlanishi natijasida shakllangan ikki ixtisoslashgan ilmiy-amaliy soha – o‘quv analitikasi (Learning Analytics, LA) va ta’lim ma’lumotlarini intellektual tahlil qilish (Educational Data Mining, EDM)ning mohiyati, kelib chiqishi va metodologik asoslari yoritiladi. Ikki soha o‘rtasidagi asosiy farqlar – insayt yaratishda inson va algoritmning roli, holistik va reduksionistik yondashuvlar, moslashtirish yo‘nalishi hamda qo‘llaniladigan usullar tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqotda LA va EDM raqobatlashuvchi emas, balki bir-birini to‘ldiruvchi yondashuvlar sifatida talqin etiladi hamda ularni pedagogik amaliyotda uyg‘un qo‘llash bo‘yicha metodik takliflar asoslanadi.

ФАКТОРЫ ФОРМИРОВАНИЕ СЕМЕЙНЫХ ЦЕННОСТЕЙ, МОДЕЛЕЙ И УСТАНОВОК У МОЛОДЕЖИ УЗБЕКИСТАНА

Садиков Талиб Олтунович — 2026-10-27

В данной статье пишется о результатах социологических исследований Узбекистана, освещающих факторы и установки семейных ценностей у молодежи. Опрос подтверждает, что для современной молодежи характерны изменения направленности жизненных ориентаций от социальной составляющей к индивидуальной. Это относится к ценностям молодежи в плане профессиональной карьеры.

MAKTAB REPERTUARI FANINI O‘QITISHNING NAZARIY VA AMALIY ASOSLARI

Djalilov Ergash — 2026-10-12

Maqolada bo‘lajak musiqa madaniyati o‘qituvchilariga umumta’lim maktablarida
musiqa ta’limi jarayonini ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan samarali tashkil etish ko‘nikmalarini
shakllantirish usullari ustida to‘xtalib o‘tilgan. Jumladan, «Musiqa o‘qitish metodikasi va maktab
repertuari» faninining asosiy vazifalari va yo‘nalishlari, nazariy va amaliy xususiyatlari, o‘qitish
usullari hamda texnologiyalarini o‘rganib chiqish orqali musiqiy ta’limni yanada rivojlantirish
mumkinligi ko‘rsatilgan. Shuningdek, maktab repertuarini oʻqitishda didaktik va metodologik
yondashuvlar, g‘oyaviy-badiiy yetukligi, xalqchilligi, o‘quvchilarning yosh xususiyatlari va
vokal-xorshunoslik imkoniyatlariga mos keluvchi repertuarni tanlash mezonlariga amal qilish,
qo‘shiqlarni kuylashga o‘rgatishda ovoz sozlash, o‘quvchilarning diksiya va artikulyatsiya ustida
to‘g‘ri ishlashi usullari bayon etilgan.

“FIKR TARBIYASI” TUSHUNCHASININGI PEDAGOGIK TALQINI VA MOHIYATI

Tolipov O‘tkir Qarshiyevich — 2026-10-27

Maqolada “fikr tarbiyasi” tushunchasining tarixiy genezisi va pedagogik mohiyati tahlil qilingan. Tushunchaning mohiyati Abu Nasr Forobiy, Abu Ali ibn Sino, Abdulla Avloniy kabi allomalarning shaxs aqliy yetukligi, bilim olishga intilishi va axloqiy kamolotining o‘zaro birligiga doir qarashlari asosida yoritilgan. Fikr tarbiyasi shaxsning intellektual rivojlanishi va axloqiy kamolotini ta’minlovchi yaxlit pedagogik jarayon sifatida tavsiflangan.

INGLIZ TILI DARSLARIDA INFERENSIAL O‘QISH STRATEGIYALARI ORQALI O‘QUVCHILARNING MATNNI TUSHUNISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH

Baxshilloyeva Mohinabonu Baxodir qizi — 2026-10-27

Maqolada ingliz tili darslarida inferensial o‘qish strategiyalarini qo‘llash orqali o‘quvchilarning matnni tushunish ko‘nikmalarini rivojlantirish masalasi nazariy va metodik jihatdan yoritiladi. Tadqiqotning maqsadi matnda bevosita ifodalanmagan ma’noni aniqlashni o‘rgatish uchun dalilga asoslangan topshiriqlar tizimini loyihalashdan iborat.
Maqsadli adabiyotlar tahlili, tushunchalarni qiyoslash va didaktik modellashtirish metodlaridan foydalanildi. Tahlil asosida matniy dalilni ajratish, oldingi bilimlarni faollashtirish, muqobil talqinlarni qiyoslash hamda xulosani tekshirishni birlashtiruvchi metodik model taklif qilindi.
Natijalar strategiyalar tasnifi, dars bosqichlari, mualliflik topshiriqlari va analitik baholash mezonlarida ifodalandi. Model umumiy o‘rta ta’limdagi A2–B1 darajaga yaqin o‘quvchilar uchun moslashtirishga mo‘ljallangan. Maqola empirik tajriba hisoboti emas; tavsiya etilgan modelning
samaradorligi alohida sinovda tekshirilishi lozim.

DAVLAT MADANIYAT SIYOSATINING SAMARQAND HUDUDI MADANIY HAYOTIGA TA’SIRI (1925-1991-yillar)

Xalikulova Umida Rustamovna — 2026-10-27

Mazkur maqolada 1925-1991-yillarda davlat madaniyat siyosatining Samarqand hududi madaniy hayotiga ta’siri tarixiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda sovet hokimiyati davrida ta’lim tizimi, teatr va musiqa san’ati, adabiyot, matbuot, muzeylar, kutubxonalar hamda madaniy-ma’rifiy muassasalar faoliyatida yuz bergan o‘zgarishlar o‘rganiladi.
Davlatning madaniyat sohasidagi tashkiliy choralari, mafkuraviy talablari va mahalliy madaniy merosga munosabati o‘zaro bog‘liqlikda ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, Samarqand shahrining 1925-1930-yillarda O‘zbekiston SSR poytaxti bo‘lganligi hududning madaniy va institutsional rivojlanishiga ta’sir etgan muhim tarixiy omil sifatida baholangan.

SOVET HOKIMIYATINING DASTLABKI YILLARIDA KATTAQO‘RG‘ON XO‘JALIGI

Adizov Shavkat Sattorovich — 2026-10-27

Mazkur maqolada sovet hokimiyatining dastlabki yillarida Kattaqo‘rg‘on hududining xo‘jalik hayoti, agrar munosabatlar, dehqonchilik va sug‘orish tizimi, an’anaviy ishlab chiqarish shakllari hamda yangi iqtisodiy boshqaruv tartiblarining joriy etilishi tahlil qilinadi.
1917-1924-yillarda yuz bergan siyosiy o‘zgarishlar, urush va iqtisodiy beqarorlikning mahalliy xo‘jaliklarga ta’siri, davlatning yer-suv munosabatlarini tartibga solishga qaratilgan choralari tarixiy jarayonlar bilan bog‘liq holda yoritiladi. Shuningdek, Kattaqo‘rg‘on xo‘jaligining o‘ziga xos jihatlarini Samarqand vohasidagi umumiy iqtisodiy jarayonlar bilan qiyosiy o‘rganish masalalariga e’tibor qaratiladi.

ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ УСЛОВИЯ ЭФФЕКТИВНОГО ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ЦИФРОВЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ПРОЦЕССЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ПОДГОТОВКИ СТУДЕНТОВ ВУЗА

Исамова Покиза Шамсиевна — 2026-10-27

В статье рассматриваются педагогические условия эффективного использования цифровых образовательных технологий в процессе профессиональной подготовки студентов высших учебных заведений. Предложена структурно-функциональная модель реализации указанных условий, включающая целевой, содержательно-технологический, организационно-деятельностный и диагностико-результативный компоненты. Систематизированы критерии и показатели оценки эффективности использования цифровых образовательных технологий. Практическая
значимость исследования заключается в возможности применения предложенной модели при проектировании электронных образовательных курсов, совершенствовании самостоятельной работы студентов и разработке программ профессионального развития преподавателей высшей школы.

EMOTSIONAL INTELLEKT TILSHUNOS TALABALARNING CHET TILIDAGI KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISH OMILI SIFATIDA

Milieva Muattar G‘affarovna — 2026-10-17

Mazkur maqolada emotsional intellekti (EI) yuqoriroq bo‘lgan, chet tilidagi
kommunikativ kompetentligi yuqori va chet tilini o‘rganish bilan bog‘liq xavotirlanish darajasi
past bo‘lgan talabalarning xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotlarning so‘nggi natijalari
tilshunoslarni tayyorlash til va nutqiy tayyorgarlik bilan bir qatorda emotsional o‘zini o‘zi
boshqarish hamda empatiyani maqsadli rivojlantirishni ham o‘z ichiga olishi kerakligini
ko‘rsatadi. Ushbu maqolada metodik ishlarning quyidagi yo‘nalishlari taklif etiladi: refleksiv
amaliyotlar, rolli o‘yinlar va munozara shakllari, xavotirlanishni boshqarish treningi.

JISMONIY TARBIYA MASHG‘ULOTLARIDA MAKTAB O‘QUVCHILARINING JISMONIY TAYYORGARLIGINI HARAKATLI O‘YINLAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI

Mirzayev Ibroxim Ilhomovich — 2026-10-27

Mazkur maqolada jismoniy tarbiya mashg‘ulotlarida maktab o‘quvchilarining jismoniy tayyorgarligini harakatli o‘yinlar vositasida takomillashtirishning pedagogik imkoniyatlari yoritilgan. Harakatli o‘yinlarning tezkorlik, chaqqonlik, chidamlilik, kuch va koordinatsion qobiliyatlarni rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan.
Shuningdek, o‘yinlarni o‘quvchilarning yosh xususiyatlari, jismoniy imkoniyatlari va individual ehtiyojlariga mos tanlash, mashg‘ulotlarni bosqichma-bosqich tashkil etish hamda natijalarni pedagogik nazorat qilish bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan.

O‘ZBEK XALQ IJODIYOTIDA BADIIY TAFAKKUR TUSHUNCHASINING PEDAGOGIK MOHIYATI

Qo‘chqorova Dilfuzaxon Egamovna — 2026-10-12

Mazkur maqolada о‘zbek xalq ijodiyotida “badiiy tafakkur” tushunchasining mazmun-mohiyati va uning pedagogik ahamiyati nazariy-metodologik jihatdan tahlil etilgan. Tadqiqotda xalq og‘zaki ijodi namunalarida mujassamlashgan obrazli idrok, badiiy umumlashtirish, ramziy talqin, emotsional-estetik munosabat va ijodiy qayta yaratish xususiyatlarining shaxs tafakkurini rivojlantirishdagi imkoniyatlari ochib berilgan. Tadqiqot natijalari о‘zbek xalq ijodiyotini shaxsning badiiy tafakkurini shakllantirishga xizmat qiluvchi muhim pedagogik resurs sifatida baholash imkonini beradi.

SOHA YO‘NALISHLARI BO‘YICHA KOMPETENT VA RAQOBATBARDOSH KADRLAR TAYYORLASHNING INNOVATSION TA’LIM METODIKASI

Zaylopova Maxfiratxon Mamirjonovna — 2026-10-27

Maqolamda turli soha yo‘nalishlari bo‘yicha kompetent va raqobatbardosh kadrlar tayyorlashda innovatsion ta’lim metodikasining ahamiyati yoritiladi. Ta’lim jarayonini zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etish, nazariy bilimlarni amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish hamda talabalarning kasbiy bilim, ko‘nikma va malakalarini rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, oliy ta’lim muassasalari va ishlab chiqarish subyektlari o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlash, malakaviy amaliyot samaradorligini oshirish, mehnat bozori talablariga mos mutaxassislarni tayyorlash hamda innovatsion yondashuvlar orqali ta’lim sifatini takomillashtirish yo‘llari asoslab beriladi. Tadqiqotimiz natijasida kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish, mutaxassislarning o‘zgaruvchan ishlab chiqarish sharoitlariga moslashuvchanligini oshirish va ularning mehnat bozoridagi raqobatbardoshligini ta’minlashga
qaratilgan metodik tavsiyalar ishlab chiqishning dolzarbligi ko‘rsatib beriladi.

O‘QUV LUG‘ATLARIDAN FOYDALANISH ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING O‘QIB TUSHUNISH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING METODIK MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Ergasheva Tuyg‘unoy Shavkatjon qizi — 2026-10-12

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining o‘qib tushunish kompetensiyasini o‘quv lug‘atlaridan foydalanish asosida rivojlantirishning metodik mexanizmlarini takomillashtirish masalasi yoritilgan. Tadqiqotning dolzarbligi boshlang‘ich ta’limda o‘quvchilarning matnni shunchaki o‘qib chiqishi emas, balki undagi asosiy va ikkilamchi axborotni ajratishi, notanish so‘zlarning ma’nosini kontekst asosida anglay olishi, lug‘aviy birliklar o‘rtasidagi semantik munosabatlarni aniqlashi, matn mazmunini izohlashi va xulosa chiqarishi zarurati bilan belgilanadi. Tadqiqotda o‘quv lug‘ati o‘qib tushunish jarayonining yordamchi vositasi emas, balki matnni anglash strategiyalarini shakllantiruvchi metodik vosita sifatida talqin qilinadi. O‘quv lug‘atlari bilan ishlashning motivatsion-maqsadli, semantik-analitik, kommunikativ-amaliy va refleksiv-baholash mexanizmlari asosida metodik model ishlab chiqildi. “Matn – notanish birlik – lug‘at – semantik tahlil – kontekst – savol/topshiriq – xulosa” algoritmi asosida mashqlar tizimi taklif etildi.

XORAZM AN’ANAVIY ZARGARLIGINING O‘RGANILISH TARIXI

Bakdurdiyeva Qunduz Quvondiq qizi — 2026-10-27

Tadqiqot ishida Xorazm vohasida an’anaviy zargarlik hunarmandchiligining o‘rganilish tarixi taxlil qilingan. Shuningdеk, Xorazm hamda Markaziy Osiyo xalqlarining zargarlik buyumlari, ularning turlari, shakli, bezak xususiyatlari va qo‘llanilishi bilan bog‘liq ilmiy tadqiqotlar hamda manbalar yoritib berilgan. Mazkur maqolada O‘rta Osiyo, xususan, Xorazm zargarlik merosining o‘rganilishida tarixiy, etnografik va qiyosiy yondashuvlarning ahamiyati bayon qilingan.

VIZPOWERBI PLATFORMASI ASOSIDA AXBOROT TIZIMLARINI MODELLASHTIRISH, MONITORING QILISH VA DIAGNOSTIKA QILISH TEXNOLOGIYASI

Kurbanov Sultanboy Kazakbayevich — 2026-10-12

Maqolada VizPowerBI platformasi asosida “Axborot texnologiyalari” fanini o‘qitishda axborot tizimlarini modellashtirish, monitoring qilish va diagnostika qilish texnologiyasi yoritilgan. Platformada grafik modellashtirish, virtual simulyatsiya, avtomatlashtirilgan baholash va Power BI asosidagi vizual analitika vositalari integratsiyalangan. Talabalarning nazariy bilimlari, amaliy topshiriqlarni bajarishi, muammoli vaziyatlarni tahlil qilishi va loyiha faoliyati raqamli izlar asosida monitoring qilinadi. Taklif etilgan texnologiya axborot tizimlarining ishlash jarayonlarini modellashtirish va diagnostika qilish bo‘yicha amaliy hamda tahliliy kompetensiyalarni rivojlantirishga xizmat qiladi.

YANGI IQTISODIY SIYOSAT VA AHOLI IJTIMOIY HAYOTI

Akbayeva Zebiniso Djalolitdinovna — 2026-10-27

Mazkur maqolada XX-asrning 20-yillarida sovet hokimiyatining mamlakatda amalga oshirgan iqtisodiy siyosati va uning oqibatlari, yangi iqtisodiy siyosatning ishlab chiqilishi va uning mahalliy hududlarda amalga oshirilishi, mazkur siyosatning muhim tarkibi bo‘lgan aholini ijtimoiy ta’minlashning amalga oshirilishi va uning natijalariga doir tarixiy jarayonlar ilmiy adabiyotlar tahlili asosida ko‘rib chiqilgan.