Egamov Mirshohid Xolmurodovich

ARIMA, SARIMA, GEV VA POT MODELLARINI O‘QITISHNING BESH BOSQICHLI PEDAGOGIK ALGORITMNING MUHANDISLIK TA’LIMIGA TATBIQ ETISHNING DIDAKTIK SHARTLARI

Авторы

  • Admin

Аннотация

Maqolada bo‘lajak muhandislarni kasbiy faoliyatga tayyorlashda ARIMA,
SARIMA, GEV va POT kabi murakkab gidrologik-statistik modellarni o‘rgatishning besh bosqichli
pedagogik algoritmi ilmiy asosda taqdim etilgan. Algoritm motivatsion-diagnostik, konseptual-
nazariy, instrumental-amaliy, muhandislik-loyiha va refleksiv-formativ bosqichlardan iborat
bo‘lib, fundamentallik, integrativlik, kontekstuallik va progressivlik didaktik shartlar tizimiga
tayanadi. 2024–2025-yillarda Qarshi davlat texnika universitetida 144 nafar talaba (tajriba
guruh n=72, nazorat guruh n=72) ishtirokida o‘tkazilgan tajriba-sinov algoritmning yuqori
samaradorligini isbotladi: modellarni to‘g‘ri tanlash ko‘nikmasi bo‘yicha 41,3 %, muhandislik
talqini bo‘yicha 38,7 % va nostandart holatlarni hal etish bo‘yicha 29,5 % ustunlik kuzatildi
(p<0,01, Cohen d=0,82).

Библиографические ссылки

Box G.E.P., Jenkins G.M. Time Series Analysis: Forecasting and Control. - San Francisco:

Holden-Day, 1976. -575 p.

Coles S. An Introduction to Statistical Modeling of Extreme Values. - London: Springer, 2001. —

p.

Delgado-Hernandez D.J. et al. Problem-based learning in civil engineering education // European

Journal of Engineering Education. - 2017. - Vol. 42. - No. 4. - P. 361–374.

Fischer C. et al. What works best for learning statistics in engineering // International Journal of

Engineering Education. - 2020. - Vol. 36. - No. 2. - P. 584 -597.

Maidment D.R. (Ed.). Handbook of Hydrology. - New York: McGraw-Hill, 1993. — 1424 p.

Xoliqov A.A. Muhandislik ta’limida bosqichli o‘qitish tamoyillari. - Toshkent: TDTechU

nashriyoti, 2021. - 168 b.

Mirzayev S.M. Statistik modellashtirish fanini o‘qitishning metodologik asoslari. -Toshkent: Fan,

- 194 b.

Yo‘ldoshev J.G‘. Muhandislik ta’limida integrativ yondashuv: nazariya va amaliyot. - Toshkent:

TDPU, 2022. - 210 b.

Hosking J.R.M., Wallis J.R. Regional Frequency Analysis: An Approach Based on L-Moments.

— Cambridge: Cambridge University Press, 1997. — 224 p.

Rao A.R., Hamed K.H. Flood Frequency Analysis. — Boca Raton: CRC Press, 2000. — 376 p.

Bruner J.S. The Process of Education. — Cambridge: Harvard University Press, 1960. — 97 p.

Bloom B.S. (Ed.). Taxonomy of Educational Objectives: Handbook I: Cognitive Domain. — New

York: David McKay Company, 1956. — 207 p.

Cohen J. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. 2nd ed. — Hillsdale: Lawrence

Erlbaum Associates, 1988. — 567 p.

Hmelo-Silver C.E. Problem-based learning: What and how do students learn? // Educational

Psychology Review. — 2004. — Vol. 16. — No. 3. — P. 235–266.

Ausubel D.P. The Psychology of Meaningful Verbal Learning. — New York: Grune & Stratton,

— 255 p.

Загрузки

Опубликован

2026-06-30

Выпуск

Раздел

Таълим ва инновацион тадқиқотлар халқаро илмий методик журнал